San Lorenzo.
Als ik stukjes schrijf voor deze website, probeer ik soms in te schatten hoe populair een bijdrage zal worden. Regelmatig zit ik er dan faliekant naast. Zo had ik bijvoorbeeld nooit kunnen bevroeden dat er zoveel interesse zou zijn voor mijn bijdrage over het praalgraf van Filips de Stoute. Aan de andere kant had ik significant meer bezoekers verwacht voor mijn bijdrage over de kerk van San Lorenzo in Vicenza, al was het maar vanwege mijn beschrijving van het bijzondere timpaan met een knielende Pietro da Marano, ‘de Dwerg’. Terwijl ik deze bijdrage over de kerk van San Lorenzo in Lodi schrijf, weet ik al heel zeker dat maar zeer weinig mensen de bijdrage ook zullen lezen. Vrijwel geen toerist bezoekt Lodi, de kerk wordt niet genoemd door reisgidsen en eerlijk gezegd was ik zelf ook snel uitgekeken toen ik de San Lorenzo in de zomer van 2025 bezocht. Niettemin wil ik graag compleet zijn, dus hier volgt een korte beschrijving van het gebouw.
Het oude Lodi – tegenwoordig Lodi Vecchio – werd in 1111 en 1155 verwoest door troepen uit Milaan. Met steun van keizer Frederik Barbarossa werd in 1158 een nieuwe stad aan de rivier de Adda gesticht. In hetzelfde jaar begon de bouw van een nieuwe kathedraal, in 1159 gevolgd door de bouw van de San Lorenzo, de eerste kerk van de burgers van het nieuwe Lodi.[1] Het is heel aannemelijk dat deze burgers hun bouwmaterialen hoofdzakelijk uit het oude Lodi hebben gehaald.
De Romaanse kerk werd gewijd aan Sint Laurentius, de diaken die in 258 de marteldood stierf tijdens de christenvervolgingen van de Romeinse keizer Valerianus. Hij is beslist een historische figuur, maar veel van de verhalen rondom zijn persoon zijn verzonnen. Volgens de overlevering vroeg de stadsprefect hem om de rijkdommen van de Kerk aan de keizer over te dragen. Laurentius zou daarop deze rijkdommen onder de armen hebben verdeeld en naar de prefect een menigte arme, blinde en kreupele mensen hebben meegenomen, van wie hij beweerde dat zij de echte rijkdommen van de Kerk waren. Vervolgens werd hij op een ijzeren rooster gelegd en levend geroosterd. Dat is althans wat de overlevering ons wil doen geloven (omdat hij een Romeins burger was, is het aannemelijker dat hij onthoofd werd, net als de apostel Paulus). De kerk van San Lorenzo in Lucina in Rome beweert het originele rooster te hebben.
De San Lorenzo in Lodi heeft haar Romaanse exterieur behouden. Tot de schaarse decoraties behoren de grote oculus boven de enige ingang en het beeld van Sint Laurentius in de nis daarboven. Het Renaissancistische interieur dateert grotendeels van de zestiende eeuw. We vinden er nog wat resten van middeleeuwse fresco’s, maar de belangrijkste blikvangers zijn de werken van Antonio Abondio (1538-1591) en Callisto Piazza (1500-1561) in de apsis. Het mooie stucwerk is van de hand van Abondio. Hij maakte beelden van de Sibille van Erythrae, David en Goliath, Johannes de Doper en Judith met het hoofd van Holofernes. Het stucwerk past prima bij het twee decennia oudere apsisfresco van Callisto Piazza, dat ons een indrukwekkende Verrezen Christus toont. De schilder was zelf afkomstig uit Lodi. Misschien dat hij daarom extra zijn best heeft gedaan.
Voor een gedetailleerdere bespreking van de kerk, zie The church of San Lorenzo in Lodi, where time has carved layers of memory
Noot
[1] Zie Dick de Boer, Emo’s Reis, p. 365.