San Giovanni Evangelista.
Aangezien ik de kerk van San Giovanni Evangelista in Brescia nu al twee keer bezocht heb, ben ik aan mijn stand verplicht er een stukje over te schrijven. De kerk behoort tot de oudste van Brescia, met een geschiedenis die terug zou gaan tot de tijd van Sint Gaudentius, bisschop van Brescia van het eind van de vierde tot het begin van de vijfde eeuw. De kerk van Gaudentius werd verschillende keren beschadigd, verwoest en herbouwd. Een zeer belangrijke herbouw vond plaats tussen 1440 en 1447. Toen werden ook twee kloostergangen aan de kerk toegevoegd, lange tijd gebruikt door een kapittel van reguliere kanunniken. Hoewel de San Giovanni aan de buitenkant nog wel als een laatmiddeleeuwse, gotische kerk oogt, is het interieur duidelijk Barok. Verantwoordelijk voor dit interieur was de architect Gerolamo Quadrio (1625-1679), van wie de familie oorspronkelijk afkomstig was uit het Zwitserse Lugano.
De gevel van het gebouw is tamelijk opmerkelijk. Ooit had de kerk een roosvenster, maar dat is vervangen door een raam. Het portaal is zestiende-eeuws en mogelijk een werk van Filippo Grassi, de architect die medeverantwoordelijk was voor het Palazzo della Loggia, het huidige stadhuis van Brescia (zie Brescia: Stad van pleinen). Links van het portaal is nog een gotische puntgevel van baksteen te zien, een overblijfsel van een graftombe die toebehoorde aan de familie Maggi. Dit is de familie waaruit ook Berardo Maggi voortkwam, bisschop van Brescia tussen 1275 en 1308 (zie Brescia: De Duomo Vecchio). Berardo werd opgevolgd door zijn neef, Federico Maggi. Boven de rechter ingang zien we nog een gotische puntboog. Deze is van steen en wordt gedragen door zuilen. Boog en zuilen waren onderdeel van een grafmonument van een telg van de familie Paitone. Het familiewapen met drie halve manen is nog zichtbaar in de punt.
Quadrio’s interieur is een mix van wit en roze. Achterin zijn nog wat restanten van vijftiende-eeuwse fresco’s te vinden, maar de meeste kunstwerken in de kerk dateren van latere eeuwen. En dan moeten in het bijzonder twee namen worden genoemd: Girolamo Romani (ca. 1484-1566) en Alessandro Bonvicino (ca. 1498-1554), beter bekend als Romanino en Moretto. Vanaf 1521 werkten ze in opdracht van de kanunniken samen in de Cappella del Santissimo Sacramento, die in 1509 aan de linkerzijde van de kerk was gebouwd. Romanino nam de linkerkant van de kapel voor zijn rekening en Moretto de rechterkant. De twee grote meesters schilderden profeten, evangelisten en verhalen uit het Oude en Nieuwe Testament. Beroemd is Moretto’s paneelschildering van de Kroning van de Maagd. Het altaarstuk van de Graflegging is een werk van Bernardo Zenale (gestorven 1526).
Restanten van fresco’s, 15e eeuw.
Baptisterium, met links Romanino’s Huwelijk van de Maagd.
Romanino en Il Moretto lieten nog meer belangrijk werk in de kerk van San Giovanni achter. Op het derde altaar rechts vinden we bijvoorbeeld een Moord op de onschuldige kinderen van Moretto (ca. 1531), terwijl ook Romanino’s Huwelijk van de Maagd in het baptisterium een naderere beschouwing verdient (afbeelding hierboven). Een curiositeit vond ik het schilderij met de naam De tienduizend gekruisigden op de berg Ararat. Het werd gemaakt door Angiolo Everardi (1647-1678), een Italiaanse schilder met Nederlandse wortels. Zijn vader was namelijk afkomstig uit Sittard. Volgens een onbetrouwbare traditie waren de tienduizend gekruisigden Romeinse soldaten die zich tot het christendom hadden bekeerd en daarop werden terechtgesteld. In Brescia worden ze vereerd omdat ze in 1511 een pestepidemie zouden hebben gestopt. Dit schilderij is een van de weinige die met grote zekerheid aan Angiolo Everardi worden toegeschreven. De schilder stierf jong en werd grotendeels vergeten.
Bronnen: Church of San Giovanni Evangelista | Comune di brescia, Church of San Giovanni Evangelista – Le vie del Romanino en Chiesa di San Giovanni Evangelista (Brescia) – Wikipedia.