Mozaïekvloer uit de vroegchristelijke kathedraal.
Het kleine maar recente vernieuwde Museo Diocesano van Cremona bevindt zich pal naast de kathedraal van de stad. In enkele zalen komen bezoekers meer te weten over de geschiedenis van en het spirituele leven in het bisdom. Die geschiedenis begint al voor die van de huidige kathedraal, want in de eerste zaal vinden we een stukje mozaïekvloer afkomstig uit de vroegchristelijke kathedraal van Cremona. Waar de bouw van de huidige Duomo in 1107 begon, wordt het prachtige stukje vloer op het einde van de vierde of het begin van de vijfde eeuw gedateerd. Het meerkleurige mozaïek toont ons geometrische patronen, waaronder de bekende Salomonsknopen.
In het museum kunnen we verschillende kunstwerken bewonderen die afkomstig zijn uit kerken in en rondom Cremona. Soms zijn ze in deze kerken vervangen door kopieën. Dat lijkt bijvoorbeeld het geval te zijn met drie grote beelden die de gevel van de kathedraal sieren. Het gaat om een Madonna met Kind, een beeld van de Umbrische bisschop Himerius (gestorven 560) en een beeld van Sint Homobonus (Omobono Tucenghi), een plaatselijke stoffenhandelaar die vanwege zijn vrome levenswandel in 1199 heilig werd verklaard. Een ander origineel beeld uit de kathedraal is dat van een os (twaalfde eeuw), het symbool van de evangelist Lukas. Het museum bezit echter niet de originele eerste steen van de kathedraal. Het origineel, met daarop de profeten Henoch en Elia, bevindt zich nog steeds in de sacristie van de kathedraal zelf, terwijl het museum alleen een gipsen afgietsel heeft. Dat had ik overigens enkele jaren eerder nog in het Baptisterium aangetroffen. Dat gold ook voor genoemde os, dus het heeft er alle schijn van dat de voorwerpen nog wel eens verplaatst worden.
Madonna met het Kind, Sint Himerius en Sint Homobonus van Cremona – Marco Romano.
Afkomstig uit het Baptisterium is het beeld van de aartsengel Gabriel, dat ik eveneens eerder in het Baptisterium zelf had gezien. Het beeld dateert van de twaalfde of dertiende eeuw, maar werd in 1370 op de lantaarn van het Baptisterium geplaatst. In een andere zaal treffen we de portretten aan van Francesco Sforza (1401-1466) en zijn vrouw Bianca Maria Visconti (1425-1468). Deze fresco’s, geschilderd door Bonifacio Bembo (ca. 1420-1480), sierden ooit een kapel in de kerk van Sant’Agostino in Cremona. Uit de kerk van Sant’Agata komt, ten slotte, een aan twee zijden beschilderd paneel dat bekendstaat als de Tavola di Sant’Agata. Het gaat om een klein houten paneel van 112 bij 69 centimeter dat eind dertiende of begin veertiende eeuw werd beschilderd door een anonieme meester. Mogelijk was deze man een miniaturist, die ook geschriften verluchtte. Aan de ene kant van het paneel zien we de Madonna met het Kind met daarboven een afbeelding van Pinksteren, de Uitstorting van de Heilige Geest. Op de andere zijde zijn verhalen uit het leven van Sint Agatha geschilderd. In de kerk zelf trof ik óók de Tavola di Sant’Agata aan, dus dat zal wel een replica zijn.
Van de grote doeken in het Museo Diocesano vond ik die van Altobello Melone (ca. 1485-1543) en Marcantonio Mainardi (ca. 1570-1629) het meest interessant. Altobello Melone was een plaatselijke schilder, die ook een deel van de fresco’s in het middenschip van de Duomo voor zijn rekening nam. Zijn Christus in Limbo is eveneens afkomstig uit de kathedraal. We zien Christus afdalen in het voorportaal van de Hel, waar diegenen verblijven die weliswaar een deugdelijk leven hebben geleid, maar al voor de komst van Christus zijn gestorven en dus nooit zijn gedoopt. Christus wordt vergezeld door de goede dief, een van de twee mannen die samen met hem gekruisigd zijn. De Heiland komt de zielen van de mensen in Limbo redden, zodat ze alsnog de Hemel kunnen betreden. Onder hen herkennen we Adam en Eva, gekleed in een onderbroek van vijgenbladeren, en Johannes de Doper. Ook Marcantonio Mainardi werd geboren in Cremona. Van hem vinden we een dramatische Bekering van Paulus in het museum, afkomstig uit het gehucht Zanengo ten westen van Cremona.
Christus in Limbo – Altobello Melone.
In een gang van het museum (zaal 10) staat en hangt de collectie van de plaatselijke Fondazione Arvedi Buschini. Deze bestaat vooral uit laatmiddeleeuwse werken, bijvoorbeeld van Lorenzo di Bicci (ca. 1350-1427), diens zoon Bicci di Lorenzo (1373-1452) of Giovanni del Biondo (actief tot aan het einde van de veertiende eeuw). Intrigerend is een aan twee zijden beschilderde processiestandaard uit ca. 1465-1470 die wordt toegeschreven aan de mysterieuze Maestro di Staffolo. Deze vijftiende-eeuwse schilder behoorde tot de school van Fabriano in de Marche. Aan de ene zijde van de standaard schilderde hij een Madonna della Misericordia, aan de andere zijde drie heiligen. De linker heilige is duidelijk Sint Sebastiaan, met zijn door pijlen doorzeefde lichaam. De bisschop in het midden is volgens het museum Sint Venantius (van Luni?) en de heilige rechts ene Marianus.
Website van het museum: MDC | Museo Diocesano of Museo Diocesano – Cremona Musei