Het kostte ons wat tijd en moeite om de ruïnes van Carsulae te vinden, een van de interessantste archeologische vindplaatsen in heel Umbrië. Op deze plek wordt geschiedenis echt tastbaar en kunnen mensen uit de eenentwintigste eeuw in de voetsporen treden van Romeinse reizigers, soldaten en kooplieden. Carsulae was ooit…
Ik geef direct toe dat het beroemde Nijlmozaïek voor mij de voornaamste reden was om de bus naar Palestrina te nemen. Dit schitterende kunstwerk, dat vermoedelijk van de late tweede eeuw voor onze jaartelling dateert, is het pronkstuk van het Nationaal Archeologisch Museum van Palestrina. Het mozaïek staat in een…
Nadat Sulla ergens na 82 BCE een militaire kolonie bij Praeneste had gesticht, kende het stadje eeuwenlang vrede. Praeneste groeide en bloeide, en werd al snel een populaire zomerbestemming voor Romeinen die de verzengende hitte van Rome zelf wilden ontvluchten. Zelf bezocht ik Palestrina op een zeer hete dag in…
Het is vrij gemakkelijk om met het openbaar vervoer van Rome naar Palestrina te reizen. Je moet alleen wel even weten wat de mogelijkheden zijn. Zelf reisde ik naar het metrostation Ponte Mammolo in het noorden van Rome en nam van daar een COTRAL-bus naar Palestrina. Een alternatief is gebruik…
Het gebied rondom Spoleto wordt al sinds tenminste de achtste eeuw voor onze jaartelling bewoond. Opgravingen bij verschillende necropolen hebben rijke grafgiften blootgelegd, waaruit blijkt dat er hier een tamelijk belangrijke nederzetting moet hebben gelegen. Zo is bij opgravingen in 2008-2009 bij de Piazza d’Armi, ten noorden van het treinstation,…
Ongeveer anderhalve kilometer buiten het dorpje Faverolles in de Haute-Marne vindt men de imposante restanten van een Gallo-Romeins mausoleum uit de vroege keizertijd. Het stond aan de Romeinse weg die van Langres, toen Andematunnum geheten, naar de vallei van de rivier de Blaise liep en van daaruit wellicht verderging naar…
Gortys, ook wel bekend als Gortyn of Gortyna, was de hoofdstad van Romeins Kreta. De stad werd in de negende eeuw verwoest door Arabische plunderaars en sindsdien is het gebied waar de stad lag altijd onbewoond geweest. Aan het einde van de negentiende eeuw begonnen de Italiaanse archeoloog Federico Halbherr…
Kourion – Curium in het Latijn – was een belangrijke stadstaat in het oude Cyprus. De stad bloeide in de Ptolemaeïsche en Romeinse tijd, maar aan die bloei kwam een einde toen Kourion bijna helemaal verwoest werd als gevolg van twee aardbevingen in de vierde eeuw CE. Een herbouwd Kourion…
Paphos, gelegen in het zuidwesten van Cyprus, kan bogen op een flink aantal historische schatten. De stad werd tijdens de Ptolemaeïsche tijd (ca. 323-58 BCE), toen het eiland werd geregeerd door de afstammelingen van Ptolemaios, generaal van Alexander de Grote, de hoofdstad van Cyprus. Daarvóór was Salamis de hoofdstad geweest,…
Het Principaat was de monarchie gecreëerd door de eerste echte Romeinse keizer, Augustus. Hoewel hij zijn creatie aan de Senaat en het Volk van Rome presenteerde als het herstel van de Romeinse Republiek, hadden Augustus en zijn opvolgers in feite de absolute macht in handen en was hun positie uiteindelijk…
Het moderne Grado is een aangename badplaats die hordes toeristen trekt vanwege de prachtige stranden die je er vindt. Het Grado van de Oudheid was daarentegen de havenstad van Aquileia, dat zo’n tien kilometer noordelijker ligt. Toen heette de stad Ad Aquas Gradatas, wat tijdens de Middeleeuwen werd afgekort tot…
Het huidige Aquileia is een klein en aangenaam stadje met zo’n 3.500 inwoners in de regio Friuli Venezia Giulia in Noordoost-Italië. In de Oudheid was Aquileia daarentegen een grote en welvarende stad met een bevolking die mogelijk meer dan 100.000 zielen telde. De stad werd in 181 BCE gesticht en…
Deze korte bijdrage gaat over een heel speciale dag van het jaar, te weten 25 december. Op deze dag vieren overal ter wereld zowel christenen als niet-christenen het kerstfeest. Op het internet zult u vaak de bewering tegenkomen dat de datum van 25 december is afgeleid van de oude cultus…
Ons kaartje voor de kerk van San Francesco gaf eveneens toegang tot het Nationaal Archeologisch Museum van Arezzo. Het museum is bijzonder, want het is gehuisvest in een voormalig klooster, dat op zijn beurt weer over de resten van een Romeins amfitheater heen is gebouwd. We hadden weinig tijd, maar…
Het kleine maar interessante archeologisch museum van Fiesole bevindt zich midden in het archeologisch gebied van de stad zelf. Hier treft men de restanten aan van een Etruskische muur, een Romeinse tempel, Romeinse openbare baden en een Romeins theater dat in de zomer nog steeds wordt gebruikt voor voorstellingen. Fiesole…
Keer op keer heb ik het gehoord of gelezen: Romeinse cavalerie was waardeloos. Ze kon alleen maar vijandelijke troepen onder de voet lopen die toch al verslagen waren. De Romeinen verwaarloosden hun ruiterij en verloren daardoor belangrijke veldslagen. Het gevolg was dat ze uiteindelijk de invasies van buitenaf niet meer…
De stad Rome begon als een verzameling dorpjes op verschillende heuvels nabij de rivier de Tiber. Het leven was er noch erg comfortabel, noch erg veilig. Oorlog lag altijd op de loer. Naburige stammen en volkeren waren jaloers op Rome vanwege haar gunstige ligging aan de Tiber, van waaruit ze…
De transformatie van het Romeinse leger van een leger van dienstplichtigen naar een professionele strijdmacht vond reeds plaats tijdens de Late Republiek. Toch moeten we de oprichting van een professioneel staand leger aan keizer Augustus toeschrijven. In het jaar 6 stelde hij het aerarium militare in, de militaire schatkist waaruit…
Het Principaat Nadat hij als overwinnaar uit de Romeinse Burgeroorlog was gekomen, stelde Gaius Julius Caesar Octavianus een regeringsvorm in die bekend staat als het Principaat. Deze was gebaseerd op de overbekende Republikeinse ambten en instellingen. Anders dan zijn adoptievader – de Vergoddelijkte Julius – werd de jongere Caesar geen…
Ik raakte pas bekend met de techniek die opus sectile heet na een bezoek aan een tentoonstelling in de Nieuwe Kerk in Amsterdam over de invloed van keizer Constantijn op het christelijk worden van het Romeinse Rijk. Onderdeel van de tentoonstelling was een mozaïek van een man in een wagen…